بلاک‌چین و بکارگیری آن در زنجیره تامین (قسمت دوم)

سناریوی کاربردی

در این بخش، یک سناریوی کاربردی برای نشان دادن چگونگی پشتیبانی اقدامات در HACCP توسط سیستم قابل‌ردیابی پیشنهادی ارایه شده‌است.تمامی اعضای زنجیره تامین مواد غذایی که در این سناریو ذکر شدند، خود را در سیستم ثبت کرده‌اند و هویت منحصر به فرد و پروفایل های دیجیتال خود را در سیستم تطبیق داده‌اند.

1-1-1-1 پیوند تولید

گیاهان زراعی حفاظت‌شده بسته‌بندی شده و با RFID برچسب زده می‌شوند و به عنوان محصولات جدید وارد سیستم می‌شوند.اطلاعات کلیدی این محصولات را می توان در پروفایل آن‌ها ذخیره کرد. این اطلاعات کلیدی شامل موارد زیر است:

1.      محیط پس زمینه مانند کیفیت خاک، آب، هوا و نور خورشید

2.      کشت گیاه از جمله: کیفیت بذر، نحوه کار، تنوع، تعداد اقلام، سطح تولید، شرایط رشد، زمان کاشت، زمان برداشت، تعداد کارکنان و ...

3.      ثبت اطلاعات و وضعیت مصرف کود

 پس از آن، یک تجارت جدید بین شرکت تولید و شرکت پردازش آغاز می‌شود، که در آن محصولات پس از امضای یک قرارداد دیجیتال که در BigchainDB ذخیره شده است از طریق خواننده برچسب دستی یا شبکه بی‌سیم، مبادله می‌شوند.

1-1-1-2 پیوند پردازش

پس از دریافت محصولات، شرکت پردازش می‌تواند با اسکن تگ‌های خود از طریق اسکنرهای متصل به شبکه بی‌سیم، اطلاعات جدید را در پروفایل محصول بخواند و وارد کند. این اطلاعات شامل موارد زیر است:

1.      محیط پردازش مانند کنترل دما، ضد عفونی و تجهیزات فرآوری

2.      وضعیت استفاده از مواد افزودنی در شرایط مناسب

3.      اطلاعات اساسی درباره سازمان پردازش و کارکنان مربوطه

 در طول پردازش، برچسب‌های محصولات خام ممکن است از بین بروند، اما پروفایل های دیجیتالی آن‌ها به روز می‌شوند.پس از عملیات پردازش، برچسب‌های جدید می‌توانند به بسته‌های محصولات تمام‌شده متصل شوند.

1-1-1-3 پیوند مدیریت انبار

با راه‌اندازی تجهیزات مربوط به اینترنت اشیا در مرکز انبار، اطلاعات محصولات دریافت‌شده می‌تواند به طور خودکار به دست آید.در عین حال، با استفاده از سنسورهای بی‌سیم و تجهیزات نظارتی، اطلاعات ذخیره‌سازی بلادرنگ محصول، شامل کمیت، دسته بندی، دما، رطوبت و زمان ذخیره‌سازی را می توان هم در پروفایل محصول و هم در برچسب آن کنترل و به روز رسانی کرد.از آنجا که اطلاعات موجودی را می توان به طور مستقیم در سیستم یا توسط خواننده RFID مورد سوال قرار داد، این سیستم همچنین می‌تواند نیاز شرکت برای مدیریت ذخیره‌سازی پویا را برآورده کند.به عنوان مثال، به منظور جلوگیری از زیان و فساد مدیران می‌توانند براساس اطلاعات مربوطه تصمیماتی اتخاذ کنند که کدام محصولات باید در اولویت قرار گیرند تا بلافاصله از انبار خارج شوند.

1-1-1-4 پیوند توزیع زنجیره سرد

در فرآیند توزیع، اصل 3T (زمان، دما و تحمل)‏ عامل کلیدی در تضمین ایمنی و کیفیت محصولات غذایی است.بنابراین یک سیستم نظارتی سوار بر وسیله نقلیه می‌تواند با تنظیم سنسورهای دما و رطوبت در مناطق دمایی مختلف در ظرف یخچال توسط شبکه بیسیم سوار بر وسیله نقلیه و کامپیوتر ایجاد شود.با تکیه بر این سیستم نظارتی داده‌های محیطی بلادرنگ محصولات، مانند دما و رطوبت، را می توان در فواصل زمانی منظم به پروفایل های دیجیتالی و برچسب‌ها اضافه کرد.در همین حال، زمانی که دما یا رطوبت از استاندارد امنیتی بیشتر شود، فورا زنگ خطر را به صدا درخواهد آورد.

در نهایت مرکز توزیع می‌تواند با استفاده از GPS موقعیت یابی وسایل نقلیه برای هر کامیون یخچال دار را پیاده سازی کرده و مسیر توزیع بهینه‌ای برای کوتاه کردن زمان توزیع ایجاد کند که می‌تواند تازگی محصولات غذایی را تضمین کند.

1-1-1-5 پیوند خرده‌فروش

اول از همه، هنگامی که خرده فروشان محصولات را دریافت می‌کنند، آن‌ها تقریبا اطلاعات کاملی از زنجیره تامین که محصولات را ایجاد کرده‌است به دست می‌آورند.بنابراین، مصرف کنندگان می‌توانند از خواننده RFID برای به دست آوردن اطلاعات اولیه محصولات در هنگام خرید استفاده کنند.

علاوه بر این، به لطف تکنولوژی بلاک‍‌چین، تمام اطلاعات در طول زنجیره تامین مواد غذایی به طور کامل قابل حسابرسی است، که به این معنی است که مشتریان همچنین می‌توانند با بررسی سیستم قابل‌ردیابی، اطلاعات جزیی در مورد محصولات نهایی را به صورت آنی به دست آورند.دوما، به دلیل عمر تازگی کوتاه برخی محصولات غذایی، سیستم ما می‌تواند برای نظارت بر عمر تازگی محصولات به کار رود.بنابراین، خرده فروشان می‌توانند محصولات غذایی را که نزدیک به زمان انقضا هستند را جایگزین کنند.در نهایت، به لطف سیستم قابل‌ردیابی ما، زمانی که حادثه ایمنی مواد غذایی رخ می‌دهد، محصولات معیوب می‌توانند بلافاصله مکان یابی شوند.علاوه بر این، دلایل رخداد، محل و کارکنان مسیول نیز می‌تواند توسط سیستم ما ردیابی شود که می‌تواند به شدت از تلفات و خطرات بکاهد.

1-1-1-6 سازمان‌های مسئول

در ارتباطات مختلف زنجیره تامین مواد غذایی، سازمان‌های مسئول، مانند گواهی‌نامه‌ها، حسابرسی‌ها، مقامات شخص ثالث، و بخش‌های دولتی، به طور تصادفی از میدان کار بازدید خواهند کرد تا بررسی کنند که آیا قوانین و مقررات مطابقت دارند یا خیر،و مهم‌تر اینکه آیا داده‌های مربوطه قبل از به روز شدن توسط شرکت کنندگان دستکاری شده‌اند یا خیر. پس از آن،نتایج بررسی در پروفایل های دیجیتال هر دو طرف ثبت خواهد شد.

 2-1-5نتیجه‌گیری

ما یک سیستم قابل‌ردیابی غیر متمرکز جدید را براساس اینترنت اشیا و تکنولوژی بلاک‍‌چین پیشنهاد کردیم و به طور کلی چالش‌های موجود در مقیاس بندی زنجیره‌های بسته را مورد بررسی قرار دادیم.بعلاوه، یک مثال برای نشان دادن نحوه عملکرد آن در زنجیره تامین مواد غذایی با HACCP ارایه شده‌است.

 این سیستم اطلاعات بلادرنگ را به تمامی اعضای زنجیره تامین در مورد وضعیت ایمنی محصولات غذایی ارایه می‌دهد، به شدت خطر سیستم‌های اطلاعاتی متمرکز را کاهش می‌دهد، و امنیت، توزیع، شفافیت و هم‌کاری بیشتری را به ارمغان می‌آورد.سیستم ما می‌تواند به طور قابل‌توجهی کارآیی و شفافیت زنجیره تامین غذا را بهبود بخشد که به وضوح امنیت غذایی را افزایش داده و اعتماد مصرف‌کننده به صنعت غذا را بازسازی می‌کند.

نویسنده:

محمد علی ابراهیمی

دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس در رشته مهندسی کامپیوتر گرایش رایانش امن